Tradycyjne potrawy wielkanocne

Co musi znaleźć się na świątecznym stole?

Kanon potraw nie zmienia się od lat, mimo prób unowocześnienia i ciągłego odchudzania dań. Mamy piękne tradycje oraz przepyszne przepisy, które warto kultywować. Nie ma Świąt Wielkiej Nocy bez jajka, żurku, barszczu białego i białej kiełbasy. Jakie inne tradycyjne potrawy pojawiały się na stołach Polaków przez lata?

Koniec postu

Tradycja nakazuje go należycie pożegnać i pokazać swoją radość związaną ze Świętami oraz powrotem mięsa na talerze. Ciekawym zwyczajem, niestety coraz rzadziej spotykanym, było Wieszanie Śledzia. Ryby przybijano do drzewa „za karę”. Innym równie ciekawym zwyczajem był pogrzeb żuru. Postną zupę wylewano na ziemię, by następnie z radością zasiąść do wielkanocnej wersji na wędzonce i z białą kiełbasą.

Zgodnie ze zwyczajem wszystkie potrawy wielkanocne należało przygotować samodzielnie. Dotyczyło to także wędlin i chleba. Ucztę wielkanocną przygotowywano z wielką uwagą, starannością i zaangażowaniem.

Jaja

Symbol nowego życia, nieodłącznie związany z Wielkanocą. Podczas tych Świąt pojawiają się w wielu postaciach: gotowane, faszerowane, z sosem, w panierce, podane w zupie, dodane do sałatki, włożone do mięsa zamiast farszu. Jednak najważniejsze są pisanki, które święci się w Wielką Sobotę. Związany z nimi zwyczaj kolorowania, zdobienia i dekorowania to doskonały sposób na wspólne rodzinne przygotowanie się do Świąt i okazja do rozmowy i nadrobienia zaległości.

Zupy

Tak jak już wspominaliśmy żurek lub barszcz biały to obowiązkowe pozycje na stole wielkanocnym. Jednak to nie jedyne zupy podawane w święta. Równie popularna jest zupa chrzanowa nazywana Chrzanówką lub Krzonówką. Ze względu na tradycję nie robienia nic w wielkie święta, tradycyjnie potrawy przygotowywano wcześniej, by w Wielkanocną Niedzielę gospodyni nie musiała nic robić. Z tego względu w wielu domach często podawano chłodniki.

Mięsa

Po okresie postu stoły wręcz uginały się od ilości podawanego mięsa. Obok białej kiełbasy podawano również szynkę, faszerowany schab, pieczenie oraz pasztety. Bardzo często łączono je z suszonymi owocami (śliwki, morele czy żurawina). Największą popularnością cieszyły się pasztety przygotowywane z dziczyzny lub z drobiu. Przygotowywano je nie tylko kilka dni wcześniej, ale w niektórych przypadkach przygotowania trwały kilka tygodni. Rarytasem był pasztet z zająca z żurawiną. Świąteczny obiad nie obejdzie się bez mięsa. Najczęściej podaje się obecnie schab lub drób, ale jeszcze nie tak dawno powszechnie jedzono również cielęcinę, jagnięcinę oraz zające. Na stołach można było znaleźć wszelkiego rodzaju galarety: wieprzowe, drobiowe, mieszane. Ciekawą wersją tego dania jest pochodząca z Podkarpacia Studzienina. Jest to galareta z wieprzowych nóżek z dodatkiem octu i pieprzu.

Desery

Bogactwo słodkości pojawiających się na polskich stołach przyspieszy bicie serca niejednego łasucha. Szczególnie gdy przez cały post ich sobie odmawiał. Babki drożdżowe i piaskowe, mazurki, makowce, kołacze, baranki, rolady, kruche ciasteczka, paschy -  wszystkie tylko czekają, by ich spróbować. A to nie wszystko! W niektórych województwach podaje się buchty. Są to słodkie drożdżowe bułeczki. Wiele wielkanocnych wypieków przygotowuje się na drożdżowym cieście. Powstają z niego słodkie drożdżówki, bułeczki, zawijasy. Gospodynie z wprawną ręką przygotowują bułeczki i drożdżówki w kształcie zajączków.  W wielu regionach podaje się desery na bazie mleka, śmietany, wanilii i bakalii podobne do tradycyjnej paschy. Interesującym deserem są ciasteczka z makiem podawane bez zbędnych ozdób. Małe, czarne kropeczki dodają im uroku. W Górach serwowana jest „święcelina”. Wszystko co święcono w koszyczku kroi się na kawałeczki, miesza z zsiadłym mlekiem i podaje na ciepło.

Polskie potrawy Wielkanocne są niezwykle różnorodne, interesujące i przede wszystkim smakowite. Stoją za nimi lata tradycji, dlatego nie warto unowocześniać ich na siłę. Wybierz z nich to co najlepsze czyli wspólnie spędzony z rodziną czas podczas przygotowań i świętowania, zgodę i wspólny dialog, a jedzenie niech będzie pysznym i aromatycznym dodatkiem do miło spędzonego, rodzinnego czasu.